Πνευμονία... Σας λέει κάτι αυτή η λέξη; Όχι; Μήπως σας έρχεται στο νου σε σχέση μ' ένα ωραίο εντατικό περίπατο έξω στην παγωμένη βροχούλα; Αυτό είναι και το κλασικό παράδειγμα πρότασης στην οποία βρίσκουμε τη λέξη πνευμονία: η μαμά που φωνάζει "έλα αμέσως μέσα γιατί θα πάθεις πνευμονία!".

Ας δούμε λοιπόν τι είναι η πνευμονία κι αν πράγματι την παθαίνουμε όταν απολαμβάνουμε (χωρίς την προστασία μιας μεγάλης ομπρέλας) τον κρύο και βροχερό καιρό από πολύ κοντά...

Τι είναι η πνευμονία;

Η πνευμονία είναι μια μόλυνση των πνευμόνων, του ενός, του άλλου ή και των δύο μαζί.

Όπως μάλλον θα ξέρετε, οι πνεύμονες είναι τα όργανα με τα οποία αναπνέουμε, βάζουμε δηλαδή τον καλό αέρα μέσα στον οργανισμό μας (εισπνοή), παίρνουμε από αυτόν το οξυγόνο που χρειαζόμαστε, και αποβάλλουμε (με την εκπνοή) αυτά που δεν χρειαζόμαστε, δηλαδή το διοξείδιο του άνθρακα.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τι συμβαίνει στους πνεύμονες όταν έχουμε πνευμονία, πρέπει να δούμε πρώτα πώς ακριβώς είναι φτιαγμένοι οι πνεύμονες.

Κοιτάζοντας την εικόνα δίπλα θα δείτε πως όλοι έχουμε 2 πνεύμονες, οι οποίοι ξεκινούν από την τραχεία. Η τραχεία διαιρείται σε δύο βρόγχους. Οι βρόγχοι διακλαδώνονται σε πολλά βρογχιόλια (δηλαδή μικρούς βρόγχους) και τα βρογχιόλια καταλήγουν στις πολύ μικρές κυψελίδες.

Μπορείτε να φανταστείτε τους πνεύμονες σαν τα κλαδιά των δέντρων, τα οποία από πολύ χοντρά διακλαδώνονται σε όλο και λεπτότερα κλαδάκια.

Οι μεμβράνες των κυψελίδων είναι τόσο λεπτές, ώστε το οξυγόνο που εισέρχεται με τον ατμοσφαιρικό αέρα στους πνεύμονες όταν αναπνέουμε να μπορεί να τις διαπερνά και να μπαίνει στα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται γύρω από τις κυψελίδες. Έτσι το οξυγόνο μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος και μεταφέρεται από αυτό σε όλα μας τα όργανα!

Αντίθετα, το διοξείδιο του άνθρακα που παράγεται στον οργανισμό μας, μεταφέρεται από το αίμα πίσω στις κυψελίδες και αποβάλλεται από τον οργανισμό μας με την εκπνοή μας. Τρελό έτσι;

Τώρα ξέρουμε περίπου πως λειτουργούν οι πνεύμονες μας.

Πνευμονία ονομάζουμε τη μόλυνση των πνευμόνων μας. Η μόλυνση αυτή μπορεί να προκληθεί από διάφορα μικρόβια. Τα μικρόβια αυτά μπορούν να εισέλθουν με διάφορους τρόπους στους πνεύμονες μας. Επειδή υπάρχουν στον ατμοσφαιρικό αέρα, μπορεί να τα εισπνεύσουμε με τον αέρα και να μπουν έτσι στους πνεύμονες μας.

Όταν εισέλθουν τα μικρόβια στις κυψελίδες αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται και να προκαλούν φλεγμονή στους πνεύμονες. Λόγω της φλεγμονής, οι κυψελίδες αντί να είναι γεμάτες με αέρα, αρχίζουν να γεμίζουν με πύο και υγρό. Αυτό με τη σειρά του έχει ως συνέπεια να δυσκολεύεται το οξυγόνο να διαπερνά τις κυψελίδες και να φτάνει στα αιμοφόρα αγγεία.

Δηλαδή με πολύ απλά λόγια δεν περνά όσο οξυγόνο θα έπρεπε και με την ταχύτητα που θα έπρεπε στο αίμα!

Ποιά είναι τα συμπτώματα;

Κάποια από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της πνευμονίας είναι ο πυρετός, η δυσκολία στην αναπνοή, ο βήχας, το ρίγος, η ανορεξία και η κούραση.

Βέβαια τέτοια συμπτώματα έχουν και πολλές άλλες ασθένειες. Γι' αυτό δεν μπορούμε εμείς μόνοι μας να αποφασίσουμε αν είναι πνευμονία αυτό που έχουμε ή κάποια άλλη ασθένεια. Αν όμως έχουμε την υποψία πως αυτό που έχουμε δεν είναι ένα συνηθισμένο κρυολόγημα, πρέπει να πάμε στο γιατρό μας. Αυτός με τις κατάλληλες εξετάσεις (για παράδειγμα ακτινογραφίες) θα μπορέσει να μας πει αν αυτό που έχουμε είναι πνευμονία ή κάτι άλλο.

Η πνευμονία είναι μια ασθένεια που μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη, μέχρι και για τη ζωή μας, εάν δεν θεραπευτεί σωστά. Με έγκαιρη διάγνωση όμως δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε!

Πώς μπορώ να προστατέψω τον εαυτούλη μου από την πνευμονία;

Δεν υπάρχει κάποια μέθοδος που μπορεί να μας εγγυηθεί πως δεν θα πάθουμε ποτέ πνευμονία εάν την εφαρμόσουμε... δυστυχώς! Αλλά υπάρχουν κάποια μέτρα που μπορούμε να λάβουμε, ώστε να ελαχιστοποιήσουμε το ρίσκο. Για παράδειγμα πρέπει να πλένουμε συχνά τα χέρια μας, να έχουμε καλή στοματική υγιεινή (= να πλένουμε συχνά τα δόντια μας για να μην μαζεύονται μικρόβια) και να εξαερίζουμε συχνά κλειστούς χώρους, ειδικά όταν υπάρχει σύστημα κλιματισμού (δες το άρθρο: "Τα συστήματα κλιματισμού").

Μάλιστα, η πνευμονία επειδή κάποτε μπορεί να παρουσιαστεί σαν επιπλοκή μιας απλής γρίπης, συστήνεται από τους γιατρούς να κάνουμε κάθε χρόνο το εμβόλιο εναντίον της γρίπης.