Μια γρήγορη ματιά στους συμμαθητές στην τάξη, τους φίλαθλους στο στάδιο ή τους ακροατές μιας συναυλίας θα μας το επιβεβαιώσει: Τα γυαλιά είναι παντού! Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων πρέπει να φοράνε γυαλιά για να βλέπουν καλά. Πώς όμως αυτά τα δύο κομμάτια από γυαλί, ενωμένα με πλαστικό σε όλων των ειδών τα χρώματα του ουράνιου τόξου, μπορούν να βοηθούν τα "ελαττωματικά" μάτια ώστε να βλέπουμε εμείς καλά;

Γυαλιά ή φακούς επαφής χρειαζόμαστε μόνο όταν ένα ή περισσότερα από τα μέρη των ματιών δεν λειτουργούν κανονικά ή όταν έχουν διαφοροποιημένο σχήμα από το κανονικό. Για να πάρετε "μια καλή γεύση" από τα μέρη του ματιού και την λειτουργία τους, ρίξτε μια ματιά στο άρθρο "Μάτια και Όραση".

Για να δούμε το κόκκινο σήμα στα φώτα τροχαίας (και να σταματήσουμε έγκαιρα, πριν μας σαρώσει ένα αυτοκίνητο!) πρέπει να φτάσουν οι ακτίνες φωτός στο κερατοειδή χιτώνα των ματιών μας και να περάσουν μέσα από αυτόν. Ο χιτώνας αυτός μεταβάλλει την κατεύθυνση των ακτίνων έτσι ώστε να συγκεντρώνονται σε ένα σημείο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, στο πίσω μέρος του ματιού.

Όταν αυτή η διαδικασία δεν γίνεται κανονικά παρατηρούνται προβλήματα στην όραση, όπως είναι η μυωπία, η πρεσβυωπία και ο αστιγματισμός.

ΜΥΩΠΙΑ

Μυωπία ονομάζεται η κατάσταση των ματιών, κατά την οποία οι ακτίνες φωτός που στέλνονται από αντικείμενα δεν συγκεντρώνονται πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα αλλά μπροστά από αυτόν. Αφού οι ακτίνες συγκεντρώνονται πιο μπροστά και όχι πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα για να σχηματίσουν την εικόνα, μέχρι να φτάσουν τον αμφιβληστροειδή αποσυγκεντρώνονται, με αποτέλεσμα να σχηματίζουν μια θολή εικόνα.

Αυτό τι σημαίνει με απλά ελληνικά; Πως ένα άτομο με μυωπία βλέπει καλά όσα βρίσκονται σε μικρή απόσταση μπροστά του, ενώ άλλα πράγματα που βρίσκονται πιο μακριά τα βλέπει όλο και πιο θολά.

Η μυωπία συνήθως αυξάνεται όσο βρίσκεται ένα άτομο σε ανάπτυξη.

ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ

Η πρεσβυωπία είναι το "αντίθετο" της μυωπίας. Λόγω "διαταραχών" στα μάτια, ο κερατοειδής χιτώνας κατευθύνει τις ακτίνες φωτός έτσι ώστε να συγκεντρώνονται όχι πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, αλλά πίσω από αυτόν.

Το αποτέλεσμα; Ένας πρεσβύωπας μπορεί να βλέπει καθαρά όσα βρίσκονται σε κάποια απόσταση, ενώ βλέπει θολά όσα βρίσκονται κοντά του!

Ίσως να έχετε ήδη ακουστά, πως η πρεσβυωπία παρουσιάζεται σε άτομα κάποιας ηλικίας, συνήθως γύρω στα 40 χρόνια. Αυτό οφείλεται στο ότι η μορφολογία των ματιών αλλάζει όσο μεγαλώνουμε. Παράλληλα, τα διάφορα μέρη των ματιών χάνουν την ελαστικότητα τους έτσι ώστε να μην προσαρμόζονται εύκολα στις νέες εικόνες και να μην μπορούν να κατευθύνουν τις ακτίνες σωστά.

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ

Ο αστιγματισμός εμφανίζεται όταν ο κερατοειδής χιτώνας δεν έχει την κανονική ομαλή καμπύλη μορφή αλλά είναι ακανόνιστος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι ακτίνες φωτός να εισέρχονται ακανόνιστα στο μάτι, ανάλογα με το που έπεσαν στον κερατοειδή χιτώνα και να δημιουργείται έτσι μια εικόνα εν μέρη καθαρή και εν μέρη θολή αφού οι ακτίνες δεν συγκεντρώνονται σε ένα σημείο.

Ο αστιγματισμός πολλές φορές παρατηρείται σε συνδυασμό με μυωπία ή και πρεσβυωπία.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΓΥΑΛΙΑ ΚΑΙ ΦΑΚΟΥΣ ΕΠΑΦΗΣ

Τα γυαλιά και οι φακοί επαφής έχουν το κατάλληλο σχήμα, ανάλογα με τον βαθμό μυωπίας, πρεσβυωπίας ή και αστιγματισμού, ώστε να κατευθύνουν τις ακτίνες φωτός στο σωστό σημείο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα και να λαμβάνουμε εμείς μια καθαρή εικόνα.

Επειδή τα μάτια του καθενός είναι διαφορετικά χρειαζόμαστε και διαφορετικούς φακούς γυαλιών ή επαφής. Αυτό σίγουρα θα το έχετε παρατηρήσει εάν φορέσατε ποτέ τα γυαλιά ενός φίλου. Εάν διερωτηθήκατε γιατί ζαλιστήκατε ή δεν βλέπατε καλά όταν τα φορέσατε, παρόλο που κι εσείς έχετε το ίδιο πρόβλημα όρασης, τώρα ξέρετε την απάντηση!

Για να είστε σίγουροι πως πράγματι έχετε κάποιο πρόβλημα όρασης, ή πως τα γυαλιά που φοράτε είναι πράγματι τα κατάλληλα για εσάς, πρέπει απαραίτητα να συμβουλευτείτε ένα ειδικό γιατρό.

Αυτός θα εξετάσει τα μάτια σας για να διαπιστώσει πιο ακριβώς είναι το πρόβλημα όρασης που έχετε και να σας δώσει την συνταγή για τους κατάλληλους φακούς γυαλιών ή επαφής.

Και τώρα ένα μικρό... extra: Γιατί όταν φταρνιζόμαστε κλείνουμε τα μάτια;

Ο λόγος που φταρνιζόμαστε είναι για να αποβάλουμε ξένα σωματίδια που έχουν "εισβάλει" στην μύτη μας. Οι μύες που ελέγχουν τις αναπνευστικές οδούς τις φράζουν μέχρι που να γίνει αρκετά ψηλή η πίεση του αέρα στους πνεύμονες. Όταν ανοίξουν οι οδοί αποβάλουν τον αέρα με την βλέννα προς τα έξω με τεράστια ταχύτητα. Η ταχύτητα αυτή φτάνει τα 160 χιλιόμετρα ανά ώρα!

Έχοντας υπόψη την τεράστια ταχύτητα με την οποία ξεπετάγονται μπροστά στα μάτια μας αέρας και ξένα σωματίδια, είναι αρκετά λογικό να τα κλείνουμε έστω και χωρίς να το ελέγχουμε οι ίδιοι... για προστασία!