Κυκλοφορούν διάφορες φήμες για την καφεΐνη. Για κάποιους είναι το καλό ξεκίνημα μιας ημέρας, ενώ άλλοι την χαρακτηρίζουν ως ναρκωτικό. Τελικά τι ακριβώς είναι η καφεΐνη και ποιά η δράση της;

Η καφεΐνη είναι μια χημική ουσία που τη βρίσκουμε στη φύση, στα φύλλα του τσαγιού, στο καφεόδεντρο (το δέντρο που μας δίνει τον καφέ), στο κακαόδεντρο (το δέντρο που μας δίνει το κακάο, από το οποίο φτιάχνουμε την πολυαγαπημένη μας σοκολάτα) όπως επίσης... στην υπεραγορά. Εκεί τη βρίσκουμε σε όλα τα πιθανά είδη καφέ, σε αλκοολούχα ποτά, σε αναψυκτικά και στη σοκολάτα.

Η καφεΐνη επηρεάζει τον εγκέφαλο με δύο κυρίως τρόπους:

Εμποδίζει την αδενοσίνη να δράσει. Η αδενοσίνη είναι μια ορμόνη (ουσία που επιδρά σε διάφορα όργανα του σώματος) που παράγεται στον εγκέφαλο και προκαλεί νύστα όταν κουραζόμαστε. Η καφεΐνη την εμποδίζει να δράσει και έτσι μας κρατά ξύπνιους περισσότερη ώρα.

Παράλληλα αυξάνει μια άλλη ουσία στον εγκέφαλο, την ντοπαμίνη, η οποία μας κάνει να νιώθουμε καλά και είναι αυτή που προκαλεί εθισμό.

Γι' αυτό ίσως να έχεις προσέξει πολλούς ενήλικες οι οποίοι καθημερινά πίνουν μεγάλες ποσότητες καφέ διότι, λένε, πως τους κρατά ξύπνιους και
τους δίνει ενέργεια.

Η καφεΐνη είναι όντως ένα ναρκωτικό, διότι προκαλεί εθισμό, όχι όμως τόσο σοβαρό όσο τα άλλα ναρκωτικά, όπως η ηρωΐνη, η κοκαΐνη κ.α. Γι' αυτό, όσοι στερούνται την καθημερινή τους δόση σε καφέ, που είναι άλλωστε ο πιο κοινός τρόπος πρόσληψης καφεΐνης, συνήθως έχουν πονοκέφαλο, στομαχόπονο, νιώθουν νυσταγμένοι και είναι γκρινιάρηδες!

Άλλες επιδράσεις της καφεΐνης στον οργανισμό είναι:

Μικρή αύξηση της πίεσης και του παλμού.

Καθυστερεί την έναρξη του ύπνου, γι΄αυτό ένας καφές ή ένα αναψυκτικό δεν είναι καθόλου καλή ιδέα αφού οδηγεί σε αϋπνία.

Προκαλεί συστολή των αγγείων, δηλαδή μικραίνουν τα αγγεία κάτω από το δέρμα με αποτέλεσμα να έχουμε κρύα χέρια.

Μπορεί να προκαλέσει γαστρίτιδα, πάθηση του στομαχιού, αφού δρα σε αυτό με αρνητικό τρόπο.

Αυξάνει την δράση της ασπιρίνης και κάποιων άλλων φαρμάκων, γι' αυτό άλλωστε χρησιμοποιείται σε κάποια φάρμακα.

Προκαλεί αυξημένη παραγωγή ούρων. Με άλλα λόγια, νιώθεις συνεχώς την ανάγκη να επισκεφτείς την τουαλέτα. Με υπερβολικές ποσότητες καφεΐνης μπορεί να προκληθεί μάλιστα αφυδάτωση αφού αποβάλλεται συνεχώς νερό χωρίς να προσλαμβάνεται αρκετό. Γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό, όταν ιδρώνουμε να πίνουμε νερό και όχι αναψυκτικά αφού αυτά δεν μπορούν να μας δώσουν πίσω το νερό που χάσαμε.

Για τα παιδιά η καφεΐνη δεν συστήνεται καθόλου, ούτε σε καφέ αλλά ούτε και σε αναψυκτικά λόγω του ότι προκαλεί υπερδιέγερση, δυσκολία στο να αποκοιμηθούν όπως επίσης μείωση της πρόσληψης ασβεστίου από τον οργανισμό (το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη).

Είναι παραδεκτό πως σε μικρή ποσότητα η καφεΐνη έχει θετικά αποτελέσματα στον οργανισμό αλλά οι μεγάλες ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν αρκετά προβλήματα. Είναι λοιπόν σημαντικό να διατηρούμε το "παν μέτρον άριστον", να μην αποφεύγουμε εντελώς, αλλά να ελέγχουμε την κατανάλωση προϊόντων με καφεΐνη.

Η επιτρεπτή ποσότητα καφεΐνης, την ημέρα, είναι 100 mg. Ένα φλυτζάνι καφέ περιέχει περίπου 100-115 mg. Όσο για τα αναψυκτικά και τα άλλα προϊόντα, μπορείτε να ελέγξετε την ποσότητα καφεΐνης που περιέχουν πάνω στις συσκευασίες τους.