|

|
Hλεκτρομαγνητικά
πεδία και υγεία: Συμπεράσματα
Η έκθεση των ανθρώπων στα ηλεκτρομαγνητικά
πεδία (ΗΜΠ) προέρχεται από πολλές πηγές φυσικές και μη, στο χώρο εργασίας
ή στο σπίτι. Ο ηλεκτρισμός, τα ραδιοκύματα, τα μικροκύματα και
άλλες πηγές ΗΜΠ είναι χρήσιμα στοιχεία με πολλές ευεργετικές εφαρμογές
στη ζωή μας.
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογισθεί με ακρίβεια
η συνολική ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που δεχόμαστε από διάφορες φυσικές
και μη φυσικές πηγές, καθημερινά στη ζωή μας. Κατά τα τελευταία
25 χρόνια οι επιστήμονες έχουν καταβάλει τεράστιες προσπάθειες για να
αναγνωρίσουν καλύτερα τις επιδράσεις των ΗΜΠ στην ανθρώπινη υγεία
.
Είναι βασικό να διαχωρίσουμε το φάσμα των ΗΜΠ σε αυτά που προκαλούν ιονισμό
(ακτίνες Χ, ακτίνες γάμμα, κοσμική ακτινοβολία, ραδιενέργεια, υπεριώδεις
ακτίνες του ήλιου) από εκείνα που είναι χαμηλής ενέργειας και δεν προκαλούν
ιονισμό (ραδιοσυχνότητα, μικροκύματα, κινητή τηλεφωνία, οικιακές συσκευές,
ραντάρ, ηλεκτρικά καλώδια στο σπίτι).
Για τα ΗΜΠ της πρώτης κατηγορίας, δηλαδή εκείνα
που χαρακτηρίζονται από ψηλή ενέργεια και τα οποία προκαλούν ιονισμό,
είναι πολύ καλά γνωστές οι επικίνδυνες επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία.
Ευτυχώς δεν είναι αυτά στα οποία υποβαλλόμαστε καθημερινά. Λαμβάνονται
όλες οι προφυλάξεις για να μην εκτίθενται οι άνθρωποι σε αυτά ή για να
ελαχιστοποιείται στο μέγιστο δυνατό βαθμό η έκθεσή τους.
Αντίθετα για τα ΗΜΠ της δεύτερης κατηγορίας, δηλαδή
αυτά που δεν προκαλούν ιονισμό, οι επιστημονικές έρευνες δεν τεκμηρίωσαν
μέχρι σήμερα ότι μπορούν να επηρεάζουν αρνητικά την ανθρώπινη υγεία.
Είναι ακριβώς για αυτά που γίνονται πολλές επίμαχες συζητήσεις. Διότι
είναι αυτά που έχουν πολλαπλασιαστεί και έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος
της ζωής μας.
Δικαιολογημένα ο πολλαπλασιασμός τους, λόγω πολλών χρήσιμων εφαρμογών
στη ζωή μας (τηλεόραση, ραδιόφωνο, κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικοί υπολογιστές,
βίντεο, πολλές οικιακές συσκευές, φούρνοι μικροκυμάτων, στεγνωτήρες μαλλιών,
σταθμοί βάσης κινητής τηλεφωνίας, ραντάρ) προκαλεί αισθήματα ανησυχίας.
Όμως τα ΗΜΠ χαμηλής έντασης που δημιουργούνται, έχουν μελετηθεί πάρα πολύ.
Μόνο ελάχιστοι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία μας (πχ το κάπνισμα)
έχουν μελετηθεί σε τόσο βαθμό.
Το μόνο στοιχείο που βρέθηκε να υπάρχει σχετικά
με τα ΗΜΠ χαμηλής έντασης, είναι ένας συσχετισμός της έκθεσης στα ΗΜΠ
λόγω ηλεκτρικού ρεύματος στο σπίτι και κινδύνου για λευχαιμία στα παιδιά.
Όμως ο συσχετισμός αυτός ήταν αδύνατος και η αύξηση του κινδύνου
για παιδική λευχαιμία ήταν μικρή.
Παράλληλα οι ειδικοί τονίζουν ότι επρόκειτο για συσχετισμό. Αυτό σημαίνει
ότι δεν αποδείχθηκε ότι η αιτία πρόκλησης της μικρής αύξησης κινδύνου
που παρατηρήθηκε ήταν τα ΗΜΠ λόγω ηλεκτρικού ρεύματος στο σπίτι.
Τα επίπεδα έκθεσης του γενικού
πληθυσμού στα ΗΜΠ είναι της τάξης των 5 έως 50 V/m για τα ηλεκτρικά πεδία
και κυμαίνονται από 0,01 έως 0,2 mT για τα μαγνητικά πεδία.
Τα πεδία αυτά σχετίζονται κυρίως με τη χρήση του ηλεκτρικού ρεύματος (50
έως 60 Hz) και με την κινητή τηλεφωνία (ραδιοσυχνότητες από 900 έως 1.800
MHz).
Οι ανησυχίες για ενδεχόμενες αρνητικές επιδράσεις στην υγεία μας, εξετάστηκαν
σε μεγάλο αριθμό ερευνών και αποτέλεσαν το αντικείμενο σημαντικών εκθέσεων
από αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμιος Οργάνωση Υγείας.
Τα δεδομένα που διαθέτουμε σήμερα, επέτρεψαν στην Παγκόσμιο Οργάνωση Υγείας
και άλλους σοβαρούς επιστημονικούς οργανισμούς, να υποστηρίξουν ότι δεν
υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία μας στις συχνότητες των ΗΜΠ
που υποβαλλόμαστε κατά τη χρήση του ηλεκτρικού ρεύματος και της κινητής
τηλεφωνίας.
Είναι γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν κενά στις γνώσεις μας αναφορικά με τις
βιολογικές επιδράσεις των ΗΜΠ. Παράλληλα υπήρξαν και περιπτώσεις επιδημιολογικών
ερευνών με αντιφατικά αποτελέσματα σχετικά με τον κίνδυνο για καρκίνο.
Όμως πρέπει να τονίσουμε ότι ακόμη και στις περιπτώσεις που περιγράφηκε
συσχετισμός της έκθεσης στα ΗΜΠ και αυξημένου κινδύνου για καρκίνο, η
εν λόγω αύξηση ήταν πάντοτε πολύ μικρή.
Αναμφίβολα χρειάζονται ακόμη περισσότερες έρευνες
και μεγαλύτερες χρονικές περίοδοι έκθεσης στα ΗΜΠ για να μπορέσουμε να
κατανοήσουμε πλήρως και να συμπεράνουμε τελεσίδικα για τις επιπτώσεις
στην υγεία μας.
Αναμένοντας είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται τα όρια ασφάλειας που έχουν
υιοθετηθεί και προτείνονται από τους διεθνείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμιος
Οργάνωση Υγείας και η Διεθνής Επιτροπή Προστασίας από τη Μη Ιονίζουσα
Ακτινοβολία (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection,
ICNIRP).
Βιβλιογραφία
- International Agency
for Research on Cancer (IARC)
- Non-Ionizing
Radiation, Part 1: Static and Extremely Low-Frequency (ELF) Electric
and Magnetic Fields, Summary of Data Reported and Evaluation, Monographs,
International Agency for Research on Cancer
- National
Cancer Institute (NCI)
- Health and Safety
Executive
- National
Institute for Environmental Health Science (NIEHS) RAPID Program
|